Komara demokratika Kurdistan ji kr heya kder

Kakar. Xurd

 

Mihabad, navenda herma Mukriyan e. Herma Mkriyan navenda w bajar Mihabad herend di coxrafya Kurdistan de ciheki bik bin ji, l di derga xwe ya kevnare de gelek qehreman kesayetiyn mezin perwerandine. Mihabad ji ber gelek byern siyasi, ferhengi mjyi di diroka serhildan azadixwaziya netewa Kurd de xwedi ciheki taybetiye. Bi taybet di war xebata ramyari de gel herma Mkriyan xwedi kedek diroki ne.

Zivistana sala 1946’an e. Ev zdetir ji mehekye ku karbidestn HDK(Hizbi Dimokrati Kurdistan) bi hevkariya tevaya gel herm ji bo kareki diroki mjli amadekariyn berfirehin. Ji Makoy, Xoy, Selmas Urmiy bigire heya Seqiz, Bane, Sine, Kirmaan lam Kurd bne mvann bajar Mihabad. Ji bona w ji niya(nifosa) bajar di van rojan de pir zde bye maln hem xelk Mihabad di van rojan de xwedi mvanin. Heya roja iro xelk bajar Mihabad evqas mvan d nava xwe de neditine.

Di roja 26’ Kanuna duyan ya sala 1946’an de ala Kurdistan bi merasimek teji heyecan li navenda bajar Mihabad hat bilindkirin.

ro 22 ileya sala 1946’an e. Herend zivistan hewa sare ji, l tava roj, germi bedewiya v roja piroz zdetir kiriye. Reng ry bajar hatiye guherandin di ry herkesi de ken adi t ditin. Ji zarok heft sali bigire heya kal heft sali tev dizanin ku iro y titeki giring di Kurdistan de biqewime. Gel hdi-hdi li her dera bajar ber bi meydana iwar ira(1) dimein.

Li her dera bajr aln Kurdistan tn ditin hatine hildan. Ala Kurdistan bi s rengn in, spi sor ku bi gule genim rek li ser di nivek de hatiye kirin, bala herkesi dikiine ser xwe. Herkes bi rengeki rengn al, gula genim ra li ser ala Kurdistan ji xwe re irove dikin.

Bi hezaran kes di qada iwar ira da li benda destpkirina merasima ahiy ne. Di v dema averaniya gel de, peway mezin Qazi Mihemed hdi-hdi ber bi cih xwe y taybet dimee. Li dora wi gelek kesayetiyn navdar pre dimein: Nemir Mela Mistefa Barzani, Haci Baba x, Qedribeg Diyarbekiri, helbestvann milli Hmin Hejar Mkriyani, Sidiq Heyderi, Menaf Kerimi, Se’id Xan Homayun, gelek kesayetiyn nasandi li herma Mkriyan hem serok l eiretn Kurd tev bi ahiyek bdawi bi hurmetek mezin r bi ry gel xwe disekinin. Derdora bilindahiya ku ji bo axaftn sekinandina pewa Qazi Mihemed, hatiye durist kirin, bi ala s renga Kurdistan hatiye xemlandin.

Peway Kurd bi wi ry xwe y norani bi ken tewazu’ek bnimune die ser bilindahiy piti ku bi dr dirji li ser coxrafiya diroka Kurdistan mezlumyeta gel Kurd di hem pvajoyn dirok de, diaxive bi dengeki bilind bi hissek teji hest evin wiha dibje:

‘’ Emin be Xuda, be kelami ezimi Xuda, be nitiman, be erafeti milli Kurd, be alay muqedesi Kurdistan siwnd dexm ke ta axir henasey giyanim rijandini axirin qetrey xiwnim, be giyan be mal le ry ragirtini serbexweyi w berzkirdinewey alay Kurdistan da tbikuim nisbet be cimuhri Kurdistan yekiti geli Kurd Azerbayican, muti’i wefdar bimnim.’’(2)

Di tona deng wi de baweri, evin paqiji t bihistin. Deng wi y bi selabet ahiya ku di ry wi de t ditin, hsir avn gelek kesan tinin xwar.

Pirejinek 70 sali bi kelegiri dibje:’’ Oxe, nemirim min dewleta Kurdistan ji dit. Ax hezar car ax ku kur min ehid b ev roja muqedes nedit, xweziya kur min niha sax bya, l ew ji ehid v doz b xwina wi vala ne…’’

Piti w Mihemed Husn Syfi Qazi die ser dik Qazi Mihemed weke serokkomar Kurdistan bi gel dide nasandin

epik hawara deng ahiya gel digehije esmanan. Ji nava deng ahiya gel ken, giri tilili tn bihistin.

Di diroka Kurdistan de herend beriya v byera piroz komara Ararat bi serokatiya Ehsan Nri Paa li Agiriy(bakur Kurdistan) komara Kurdistana Sor li Qefqaziya(paytexta w Lain) ji, ji aliy Kurdan ve pkhatibn, l komara Kurdistan li rojhilat Kurdistan xwediy hinek taybetmendiyn cuda b.

W roj Mihabad wek paytexta komara Kurdistan hat ilankirin.

 

Zemineya ji bo pkhatina komara Kurdistan demek dirj b ku hatib darijandin.

Di sala 1937’an de end rewenbrn herma Mkiriyan li dora hev kom bn komela (Jiyanewey Kurd) damezirandin di demek km de gelek mirovn ji malbatn mezin di nava gel de bi hurmet, bn endamn (J.K). Ji wan Ebdulrehman Zebihi, Mihemed Naniwazade, Qasim Qadiri, Mihemed Yaho, Husn Firoher, Mela Ebdullah Dawudi, Qadir Muderisi, Ebdulrehman mami Eqdem, Ebdulrehman Kiyani, Sidiq Heyderi Faroqi, Hamid Mazui, Eli Mehmudi, Mhemed Selimi, Mihemed ahpesendi, Mihemed Eshabi, Necmedin Tuhidi pitre Qaz Mihemed j bi nav nihny –kod- (Bnay) b endam (J.K) bi hatina Qaz Mihemed ya di nava v rixistin de gel herm bi dilgerimiyek zdetir, di alakyn siyas de bedarkirin. Herwiha ji bar Kurdistan Mirhac Mistefa Xonaw ji di yekemin civina damezrandina (K.J) Kurd de amedebn. Droma (J.K) serxwebna Kurdistana mezin b hertim li ser berg kovara Nitiman (organa frmiya J.K) dinivisandin: Biji Kurd Kurdistani gewre.

Di pnc saln desthilatdariya hermek giring ji axa rojhilat Kurdistan (ji dawiya 1941’an heya dawiya 1946’an) i bi frm an j ne bi frm di dest kurdan de b ten di van pnc salan de berdevk resmiy gel Kurd hem li hem herm hem j di tkelyn bi derve re pewa Qaz Mihemed b. Komela J.K di temen end sal xebata xwe de di nava gel Kurd de cihek berfireh ji bona xwe vekir bi alakyn xwe yn hem ali rewenbriya siyas- civak di nava gel de pxist. Di nava v rxistin de Kurdn her ar pern Kurdistan dikarin bibin endam, l bi merceki ku bi i awayan xiyanet li doza xwe neken her kes ku di destpk de dib endam JK ji li ber avgirtina 6 xaln jr s caran bi Qran sond dixwar:

1.      Bi i terz weyan xiyanet li gel Kurd neke.

2.       Xebat ji bo serxwebna Kurdistan.

3.       Ne bi riya pns ne ji bi riya ziman sirn rxistini(hizbi) ekere neke.

4.       Heya dawiya temen xwe weke endam di nava hizb de bimine.

5.       Hem jin mrn Kurd ji xwe re xwik bira bihesibine.

6.       Bi b agehdarkirina rxistin, nebe endam tu rxistin hizbek.

 

Pkhatina komara Kurdistan derfetek zrin diroki b ku birvebern dewleta Kurdistan dixwestin bi batirin we, ji v derfeta giring mifayn heri ba ji bo iyarkirina gel, avedankirina Kurdistan, bilindkirina pileya xwindewariy di nava gel de wergirin.

Pewa Qazi Mihemed miroveki rewenbir zana b bi perspektivn xwe yn pvero, dixwest bi hem weyan ji gel re xizmet bike. Dema b serokkomar ji bareki giran li ser miln xwe hiss dikir ji bona w ji di hem waran de, xwe qerdar xizmeta ji bo gel dihesiband. Beri ragehandin ilankirina komara Kurdistan endamn kabineya wezirn dewlet bi vi weyi hatin diyar kirin:

 

1. Haci Babe x: Serokwezir

2. Mihemed Husn Xani Syfi Qazi: Weziri Ceng parastin hevkar serokkomar

3. Sidiq Heyderi: Wezir propaxande

4. Menaf Karimi: Wezir Perwerde hinkariy

5. Mihemed Emin Mu’ini: Wezir kar hundurin ( Wezir navxwe)

6. Seyid Mihemed Eybyan: Wezir Tendurustiy

7. Ehmed lahi: Wzir abori

8. Xelil Xusrewi: Wezir Kar

9. Kerim Ehmedyan: Wezir post telegiraf

10. Haci Mstefa Dawudi: Wezir Bazirganiy

11. Mela Husn Mecdi: Wezir dadperweriy

12. Mihemed Welizade: Wezir kitkal

13. Haci Ebdulrehman lxanizade: Wezir tegbir meweret pkirin

14. smail lxanizade: Wezir r ban.

 

Her wezireki di kar bar xwe de bi batirin we wezifeyn xwe encam didan bi giti dewlet pirojeyn mezin dabn ber xwe.

Di demek km de rewa abori civakiya gel herm hdi-hdi reng guherandin bi xwe ve didi.

Bi taybet di war ragehandin weandina rojname, kovar pirtkan de, xwindin nivisandina bi ziman Kurdi bilindkirina rewenbiriya gel, gavn mezin hatin avtin. Rojnameya Kurdistan organa frmiya HDK Kovara Kurdistan, kovara Girgali mindalani Kurd ji bo zarokn Kurd, Hawari Nitiman Hawari Kurd ku organa Yekitiya Ciwann Kurdistan b li bajar Bokan ji kovara Helale ku ax HDK li wir ji bo gel dida weandin.

Li ser piniyar daxwaza serokkomar Kurdistan di 14’ Adara sala 1946’an Yekitiya Jnn Kurdistan hat damezrandin. Ev yekemin car b ku di diroka siyasi-civakiya Rojhilat Kurdistan de pngavek wiha giring dihat avtin. Pewa Qazi Mihemed ji bo vexwindin tewiqkirina ke jinn Kurd beriya herkesi ji hevala jiyana xwe Mina Qazi dawa dike ku bibe endama birveberiya yekitiya jinn Kurdistan hem ziv zrn xwe pki HDK bike.

 

Di w serdem de ji ber etmosfr paveroti adet orfn civaka bi bir bawern derebegati feodalizm, gelek kes li hemberi v kiryara bi kr bra nemir Qazi Mihemed de, reaksyonek tund nigativ didin xyakirin. Heta hinek melayn herm dibjin:’’ Qazi Mihemed kafir bye…(3)’’ L serokkomar Kurdistan di mizgefta Ebassaxa de, heya s rojan bi pkanina civinn iwir axaftin bi weyek mentiqi herkesi razi dike ku di komarek demokratik de wekheviya jin mran di hem waran de merceki esasiye. Di wan s rojan de civin di efmosfrek azad de b cih pirsin bersivdayina di navbera her du aliyan de. Di dawiy de hem kesn amade di civin de bir rayn pewa Qazi Mihemed di derbar wekheviya maf jin mran pejirandin.

Mina Qazi di v derbar de dibje:’’ Rojek nemir Qazi Mihemed bi ryeki xwe kenek teji hiss ji min re got: div tu btir ji herkesi di kar barn civaki-siyasi de beadariy biki ku jin ken Kurdistan te ji xwe re weke nimune bibinin…, Te zr ziv ji bo ine, her tit me ji bo gel meye…’’(4)

Birvebern komara Kurdistan bihayek giran didan dersxwindina zarokn Kurd. Ji bona w ji komek ciwann Kurd ji bo dersxwindin bo Bako paytext Azerbaycan tn andin. Ji bo bilindkirina ronakbiriya gel bo yekemin car sinema li bajar Mihabad hat sazkirin. Beriya w Komeley Jiyanewey Kurd bi pkanina komek anoya Kurdi, diroka siyasi, rezalet xsiriya gel Kurd ya di dest dagirkern reng bi reng de, btir bi gel dab famkirin zemineya pkanina dewletek Kurdi di meji bir rayn gel de afirandibn.

Di 330 rojn temen komara Kurdistan de bo yekemin car kmnetewn Yehudi Ermeni gehitin mafn xwe yn kulturi andi ew di hem waran de xwediy mafn xwe yn milli mezhebi bn. Herwiha di hem temen komara Kurdistan de ten yek kes bi nav Mehmudyan ew ji ji ber dijminatiya exsi hat kutin. Ji bona w ji komara Kurdistan komarek demokratik b.

Herwiha di wi temen kurt de cara yekemin b ku Kurd bbn xwediy artek rk pk. Di pngava yekemin de 1200 serbaz 70 serlekeran hza arta komar pkanin di nava arta komara Kurdistan de ar kesayetiyn Kurd pileya generaliy standin:

Mistefa Barzani, Heme Reid Xan Baneyi, Mihemed Husn Syfi Qazi Omerxan ikak (Omerxan erifi).

Ji xeyni w di komara demokratika Kurdistan de Kurdn her ar pern Kurdistan dihatin ditin. Ji bona w ji hviyek mezin heb ku di peroj de hevgirtinek bihz di nava Kurdn herar pern Kurdistan de b duristkirin.

 

Mihatma Gandy Rojhilata Navn:

Pewa Qaz Mihemed

( 1898 Mihabad - 31. 03. 1947 Mihabad )

 

Mrxas nemir Qaz Mihemed kur Qaz El ye ku li sala 1898’an li bajar Mihabad ji dayik bye. Kar qezawet di herma Mkriyan de ji sedan sal ber di dest Qazyn v malbata bihurmet de b ev kar mna mratek ji bav gehitiye kur heya ehd ketin pewa Qaz Mihemed kar qezawetkirin di nava gel de berdewam kirine. Tit her giring di qezaweta pewa Qaz Mihemed de ev b ku dema wi li ser areserkirina pirsgirkek biryar qirara xwe dida diyarkirin, pit dayina biryar nemumkn b ku ji biryara xwe poman bibe. Li ser v rast helwesta xwe ya mirovanetiy di nava gel de pir dihat hezkirin gel herm ji bo areserkirina grgirftn xwe tim hawara xwe diann mehkemexana w. Qaz Mihemed li cem Qazi Eliy bav xwe dersa qezawetkirin (qaztiy) hnbb di temen ciwaniy de pit ku mam w nemir Ebulhesen Syif Qaz li sala 1929’an ji kar xwe y riyaseta ferheng anda Mihabad istifakir di hemen sal de ji aliy dewleta navendiya ran ya w dem de b berpirsyar gitiy ferheng anda bajar Mihabad. Di yekemn sala xebata xwe de li bajar Mihabad bo cara yek du dibistan ji bo xwindevann kur ke damezirandin di war xizmeta ji bo gel, dsan di wezfeyn dewlet de j ew evna ji bo xizmeta gel Kurd di xebata xwe de da diyarkirin. Malbata Qazyn navdar heftsed sal zdetir e ku li herma Mkiryan bi chwar bne di hem dewranan de endamn v malbat xizmetn mezin ji gel herm re kirine.

Di er chan y yekemn (1914- 18) de Qazi Fetah li hember hria Rusn Tizar ya li ser bajar Mihabad, heya dilopa xwna xwe ya dawiy eper er berneda pit ku kur w endamn din yn v malbat Mrza Se’d Qaz Mrza Mihemed El Qaz bi dest Rusn Tizar hatin kutin ewi j bi mran can xwe li ser parzvaniya ji welat xwe da fidakirin.

Nemir Qazi Mihemed ji ber taybetmendiyn xwe yn exlaqi civaki di nava gel de xwedi rz hurmetek mezin b. ahidn zindi ku ew ji nzve ditine v rastiy didin ispatkirin:

Mina Qazi dibje:‘’ Wi bi aveki mezin li kesatiya jin dinri hem zarokn Kurdistan mina zarokn xwe dihesibandin. Hertim ji min re digot Birale(heval) ez weke pitivanek ji xwe re dihesibandim wi dixwest bihay exsiyeta jina Kurd di civaka Kurdistan bilind bike…’’.

 

Kurmam an ji pismam Qazi Mihemed general Mihemed Husnxan Syfi Qazi di komara Kurdistan de mina wezir ceng parastin, xwedi roleki mezin berav b ji bo parastina sinorn dewlet bi hem weyan iyan liyaqeta xwe dida xuyakirin. Di nava gel de bi merdi mrxasiy bi nav deng b. Ew miroveki netirs bi uca’eta xwe di nava gel de xwedi hurmetek mezin b. 

Ebulqasim Sedr Qazi biray bik pewa Qazi Mihemed ji di ardehimin dewreya parlimana ran de nner gel Mihabad b. Tewazu’i camriya Sedr Qazi di nava Kurdan de deng vedab. Wi hem ax jiyana xwe ji bo areserkirina pirsgirn gel danib hertim xwe mina xizmetkareki gel xwe dihesiband.

 

Hta salek ji temen pirbar komara demokratika Kurdistan derbas nebb ku rewa siyasiya cihan hat guherandin Yekitiya Soveyt li ser wergirtina imtiyaza petrola bakur ran leker xwe ji nava axa ran pa de kiand li hemberi komara Kurdistan Azerbaycan ji siyasetek du rtiy nian da.

Dewleta ran ber bi Tebrz paytexta komara Azerbayican hrin xwe dest pkirin di demek km bi b berxwedan, birveber serokkomar Azerbayican (Ceefer Pieweri) reviyane Sovyet. Azerbayican careke din kete jr desthilatdariya dewleta navendiya ran. Di Azerbaycan de di ax end rojan de bi hezaran kes hatin kutin, l li Kurdistan rew bi awayek din b.

Ferqa heri mezin di navbera komara Azerbayican Kurdistan de rewa demokrasiy b. Komara Kurdistan btir bi gel ve girdayi b ev rasti di ax tkna her du komaran de ji xelk re ekere b. Piraniya gel Azeri bi tkna desthilatdariya Pieweri ad kfxwe bn, l di rojn dawiya komara Kurdistan de Mihabad bajareki heri xemgin cihan b. 11 meh temen dewleta Kurdistan de gel Kurd bi bai tama serbesti azadiy kiandib.

Serokkomar birvebern komara Kurdistan piti ku hza dewleta ran bi serokatiya serleker Fezlula Humayuni ber bi Kurdistan hatin, civenek pkanin li ser rewa w dem bi hevre iwirin.

Di w dem de hnek serok eiretn Kurd (Dhbukri, Mame Mengor) xwe teslimi hzn arta ran kirin birvebern arta ran bi pilanek gemar  dixwestin Kurdan bi dest Kurdan bidin kutin bixwe ji bi b xisarek cani maddi carek din desthilatdariya xwe li Kurdistan damezrinin. Li hemberi v siyaseta dewleta ran, serokkomar Kurdistan bi mercek razi b ku bajar Mihabad teslimi dewleta ran bike: ew ji ev b ku eger dewleta ran bixwaze bi hza l eiretn xayin bajar Mihabad talan bike gel bguneh bkutin, hza arta komar ji y li hemberi arta ran er biken. Li ser v helwesta Qazi Mihemed M. Barzani ji amadeb ku hem hza xwe li diji arta ah ran bikar bine.

Ev tedbira Peway b sebeb ku berevaji rewa komara Azerbayican ku bi hezaran kes hatin kutin xisarek mezin bi gel ket, li Kurdistan talan, kutin qetilam pkneyn.

Li ser v baweriy, Pewa hevaln xwe di dawiy de li Miyanduab xwe teslimi hzn arta ran kirin. L ran bi taktik careke din ew andin Mihabad. Herend Qazi Mihemed dizani ku ew bn idamkirrin ji, l wi sonda xwe ya wefadari bi ten nehitina gel Kurd, ji bir nekirib. Ji ber hind ji bi pejirandina hem perpirsyariyn ax desthilatdariya serokkomariya xwe, xwest ku ger seki wan hebe(ku di rastiy de sek nekiribn), hisaba her titi ji wi b xwestin.

Ev kar serokkomar Kurdistan b sedem ku desthilatdarn dewleta ran hem kina xwe ya li diji gel Kurd li ser ser Qazi Mihemed hevaln wi vala biken. Di hemen axi de herend Peway berpirsyaritiya her titi girtib ser stoy xwe ji, li Seqiz Mihabad end kesn din ji hatin ehidkirin.

Ji wan Ebdulaxan Metin, Mihemedxan Daniwer, Sidiq Es’edi, Resulaxa Mehmudi Eli Ciwanmerdi li bajar Seqiz hatin idamlkirin.

Edbullah Renfikir, Xelil Mazoi, Resul Nexedeyi Mihemedi Nazimi ji piti ehidkirina birvebern komara Kurdistan hatin ehidkirin.

Dema ku Komara Kurdistan bi komarn ku iro Kurdistan li jr desthilatdariya wan de dinale( Komara slamiya ran, raq, Tirkiye Suriye), b qiyas berawirdkirin, ferqn mezin di navbera wan de tn ditin.

Bi taybet komara slamiya ran komara Kurdistan di gelek waran de bi hevre nayn beawird kirin. Di temen teji terajidi wrankariyn komara islami de heya niha bi hezaran kes hatine kutin idamkirin. Azadiya bir ramann siyasi di komara islamiya ran bi weyek hovane tn serktkirin, l naveroka rojname kovarn ku di ax komara Kurdistan de derketine, didin xuyakirin ku herkes li gor ramann xwe dikare binivise bixwine. Di ran ji xeyni gel Faris geln Kurd, Azeri, Ereb, Turkmen, Gilek Belu ji dijin, l tev ji gelek mafn xwe yn netewi oli bparin. Di coxrafya bika komara Kurdistan de kmnetewn Yehudi, Ermeni Azeri xwedi hem titeki bn. Xwindina bi ziman zikmaki hebna nner wan di nava karbidestn dewleta Kurdistan de, du titin ku demokratikbna komara Kurdistan didin bi dost dujminan re didin selimandin.  

Piti ku arta ran paytexta Kurdistan Mihabad dagirkirin, general Mistefa Barzani piti ku birvebern komar gehitin w qenae’t ku nikarin li hemberi arta ran li berxwe biden, bi hem hza xwe ar efsern Kurd zet Ebduleziz, Mistefa Xonaw, Mihemed Mehmud Xeyrullah Ebdulkerim ber bi sinorn bar Kurdistan n li wir piti ku her ar efsern Kurd xwe teslimi karbidestn raq kirin, bi terzeki tirajedik hatin idamkirin.

Nemir Barzani 500 pmergeyn wi ji mea xwe ya diroki pir bi zehmet, ber bi yekitiya Sovyet dan destpkirin piti ku endin hrin dijwar ji aliy arta her s dewletn ran, Tirkiye raq li hemberi hzn Barzaniyan bi ser neketin di navbera wan de ern giran qewimin, Mistefa Barzani hem pmergeyn wi derbasi axa Yekitiya Sovyet bn piti 13 salan li sala 1958’an vegerin raq di sala 1963’an de orea Eylol ya li diji dewleta raq dan destpkirin.

Temen komara Kurdistan herend km kurt b, l bo yekemin car Kurd di diroka xwe de bn xwedi dewletek serbixwe demokratik. Canfidayiya serokkomar Kurdistan Qazi Mihemed heya roja iro ji j ke xurtn Kurdistan re bye sumbila berxwedan canfidayiy.

Serokn komara Kurdistan di ax mehkemekirina eskeri de ku birvebern dewleta ran bi weyek formalite pkanibn, bi netirsi qehrtemani ji maf gel xwe parzvani kirin. Wan heta di kliyn dawiya jiyana xwe de ji bi anazi ser xwe bilindkirin ji bo xelaskirina can xwe seri li hember dujimin hov netewandin.

Hinek diroknivisn rani bi w xereza xwe ya ovenisti ku herdem li diji pirsgirga Kurd di nivisn xwe de dane xuyakirin, kar serokkomar birvebern dewleta Kurdistan xwesipari an ji xwe teslimkirin dihesibinin, l berevaji v bir raya wan ya ewt pewa Qazi Mihemed bi vi kar xwe hem can bi hezaran kesan ji kutin rizgar kir hem ji nehit ku bajar Mihabad gund bajarn din yn Kurdistan bi dest dewleta ran bn wrankirin ewtandin. Naveroka mehkemekirina pewa Qazi Mihemed hevaln ku niha bi niviski ketiye dest rojnamenivisn Kurd v rastiy batir diselmine.

Di ciheki mehkemekirin de dema ku serlekereki rani Kurdan tehqir dike Qazi Mihemed li ser ser wi diqrine bi hrs j re dibje:’’ Hn dikarin min bikujin, l heq we tuneye ku sivkatiy bi gel Kurd biken, ev bo kevikek xwin li ber we naparmewe. Min dikari bi riheti weke Pieweri birevim l bo kder herim? V der cih bav kaln mine ez di rojn tengaviy de gel xwe bi ten nahlim…’’ Pitre Qazi Mihemed bi toreyi sendeliyek(kursiy) radike ku li wi serlekeri bxe dadgeh near dimine ku navberek bide kar xwe y mehkemekirin.

Ev cesaret mrxasiya Qazi Mihemed hem berpirsyarn dadgeh heyretgirti dike.

Fidakari canbaziya serokn komara Kurdistan heta roja iro ji di nava destan strann Kurdi de reng daye meydana iwar ira heta roja iro ji, ji bo hem Kurdn Kurdistan bye ciheki paqij muqedes. Cih ku rojek komara Kurdistan li wir hat ragehandin di 31 Marasa sala 1947’an can her s Qaziyan bi weyek dr ji exlaq mirovanetiy di qada iwar ira de, li ser axa Kurdistan hat girtin.

 

Ew ji mere bn rber ew di diroka doza azadixwaziya gel Kurdistan de hertim bn bi biranin. Riya wan hem ehidn doza bi an erefa Kurdistan y herdem b pandin.

Salroja 55 saliya damezrandina komara Kurdistan li hem geln azadixwazn cihan bi taybet li gel qehreman perwer Kurdistan piroz be.

 

Tbn jrnivs:

1. iwar ira: Meydana navenda bajar Mihabad ye. Di ar ben meydan de ar tirik hatine eqandin li ser her tirek lamp(ira)yek hatiye bi cih kirin. Ji bona w ji ev meydan bi ar ira mehure. Niha li cih ar irayn meydana iwar ira heykel ar ran hatiye bi cihkirin.

22’ Marsa sala 1946’an komara Kurdistan li meydana iwar ira hat ragehandin di 31’ Marsa sala 1947’an de ji serokkomar Kurdistan bi hevaln xwe Sedr Qazi Syf Qazi li iwar ira hatin ehidkirin. Ji bona w ji iwar ira di diroka Kurdistan de ciheki muqedes piroz e.

 

2. Sonda pewa Qazi Mihemed bi zarava Kurmanci wihaye:

’’ Ez bi Xwed, bi kelama ezim(mezin)a Xwed, bi nitiman, bi erafeta netewa Kurd, bi ala muqedesa Kurdistan sond dixm ku heya nefesa can xwe ya dawiy rijandina dilopa xwina xwe ya heri dawiy, bi can mal di riya ragirtina serxwebn bilindkirina ala Kurdistan bixebitim nisbet bi komara Kurdistan yekitiya gel Kurd Azerbayican, muti’i wefadar biminim.’’

 

3. Got bj bi law pewa Qazi Mihemed Eli Qazi re.

 

4. Got bj bi xanima pewa Qazi Mihemed Mina Qazi re.